File:Bharthruhari Cover.PNG

భర్తృహరి  సుభాషితము
రెండు వేల సంవత్సరాల క్రితం భర్తృహరి నీతి శతకం, శృంగార శతకం, వైరాగ్య శతకం అని మూడు శతకాలు రాశారు. అవి ప్రపంచంలో ఎన్నో భాషల్లోకి అనువదింపబడ్డాయి. తెలుగులో కూడా ఎందరో అనువదించారు. వాటిల్లో ఏనుగు లక్ష్మణ కవి అనువాదాలు సుప్రసిద్ధాలు. వాటికి సౌభాగ్య సరళమైన అనువాదం అనుబంధంగా వుంది. అవి నాటికీ నేటికీ ప్రపంచం అబ్బురపడేలా చేస్తాయి. ఆయన పరిశీలనలు మానవ జీవితాన్ని వివిధ దశల్లో పరిశీలించి రాసిన సుభాషితాలు జీవన సారాంశాలు చదివి ఆనందించడం కాదు, తరిస్తాం.

భారతీయ జీవన విధానం, నైతిక విలువలు, సంస్కృతి, సంప్రదాయాల పట్ల ప్రజలకు మంచి నడవడిక నేర్పేందుకు దోహదపడేది భర్తృహరి  సుభాషితము. భర్తృహరి సుభాషిత త్రిశతి  యందలి శ్లోకములన్నియు అనుభవజ్ఞానముతో చెప్పినట్లు పాఠకుల హృదయాలలోనికి సూటిగా పోయి వారిని సంస్కరించుటకు అనుకూలములై యున్నవి. ఎందుకంటే వారు మానవుల స్వభావాన్ని తన ప్రధాన ఇతివృత్తంగా స్వీకరించారు. నానా దేశములందు నానా భాషల లోనికి ఈ భర్తృహరి  సుభాషితము త్రిశతి అనువదింపబడినది. తెలుగున భర్తృహరి సుభాషితాలను అనువాదం చేసిన వారిలో ముఖ్యులు ముగ్గురు. మహామహోపాథ్యాయ బిరుదాంకుడగు ఎలకూచి బాల సరస్వతి, ఏనుగు లక్ష్మణ కవి, పుష్పగిరి తిమ్మకవి. ఇందు ఏనుగు లక్ష్మణకవి రచించిన పద్యాలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈయన 18వ శతాబ్దికి చెందిన కవి.

తెలుగువారి అదృష్టాన భర్తృహరి సంస్కృతములో రచించిన సుభాషిత రత్నావళికి కాపీరైటు లు లేవు

ఏనుగు లక్ష్మణకవి భర్తృహరి సంస్కృతములో రచించిన సుభాషిత రత్నావళిని యధామూలంగా, మనోహరంగా, ప్రౌఢశైలిలో సందర్భోచిత సముచితశైలిలో, మూలకవి హృదయాన్ని అర్ధం చేసికొని అర్ధ తాత్పర్యాలతో పద్యాలను అనువదించించారు.

ఏనుగు లక్ష్మణకవి  అనువదించిన పద్యాలు, టీకా, భావములు ఉన్నవి ఉన్నట్టుగా అందరికీ అందించుదాము అనే ప్రయత్నంలో భాగంగా. .సన్నివేశాలు చిత్రాభరితం చేసి ఇందు పొందుపరుస్తున్నాను. . ఈ శతక సాహిత్యం ఆదరణ భరితం అని నా ఆశంస…. చదవండి …ఆనందించండి. ఆస్వాదించండి. ..…..శివకిషెన్ జీ, సరళీకృత రచయిత