File:Bhartruhari Parents.PNG

భర్తృహరి తల్లితండ్రులు
పరామారుల రాజవంశాకి చెందిన భరద్వాజ గోత్రుడైన ధారా రాజు  గంధర్వసేనుడు పాలించాడు. ఈతడు  ఇంద్రుడి నుండి  ఉజ్జయినీ రాజ్యాన్ని పొందినాడు. అతని కుమారుడు ఉపేంద్రుడు ఉజ్జయిని  రాజ్య  స్థాపకుడు. ధారా నగరం రాజధానిగా   601 ​​నుండి 700 వరకు పాలించాడు. ఈ కాలంలో శిప్రా నది ఒడ్డున ఉన్న ఉజ్జయిని పట్టణ స్థావరంగా అభివృద్ధి చెందింది.

అతని కుమారుడు రెండవ సూర్యవర్మ మహరాజు శిప్రా నది ఒడ్డున ఉన్న ఉజ్జయిని నగరంలో కలభైరవ దేవాలయాన్ని నిర్మించి నగరం యొక్క సంరక్షక దేవత అయిన కలభైరవకు అంకితం చేసాడు. ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన  దేవాలయం. సదాశివుని అనుగ్రహం వలన మహరాజు రెండవ సూర్యవర్మకు గుణవంతుడు, శీలవంతుడు ధర్మ శాస్త్రా పారంగతుడైన కేశవవర్మ జన్మించాడు.

కాస్యప గోత్రానికి చెందిన కాశీ రాజు వీరసేనుడు. కాశీ విశాలాక్షి మాత పరమ భక్తుడు. ఆ దివ్య దేవి అనుగ్రహం వలన లక్ష్మీ పార్వతీ సరస్వతీ దేవతల ప్రతిబింబ రూపము. మచ్చలేని వంశానుండి వచ్చిన మహాఇల్లాలు. విద్యావతి, గుణవతి, శీలావతైన శీలావతి రాకుమారి సుశీల జన్మించింది. ఆమె కాశీ విశాలాక్షి మాత పరమ భక్తురాలు.

కాశీ రాజు వీరసేనుడు మరియు రెండవ సూర్యవర్మ మహరాజు నలందా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువు మొదలు పెట్టినప్పడి నుండి మంచి మిత్రులు. వారు వారి పిల్లలుకూడా నలందా విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యాశిక్షణ పూర్తియిన తర్వాత వివాహం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

రాజు కేశవవర్మ కాశీ రాకుమారి సుశీల విద్య సంపూర్ణమైంది. వారు వ్యాకరణం, సంగీతం, నాట్యము, గణిత శాస్త్రం, వైద్య శాస్త్రం, జీవ శాస్త్రము, రసాయన శాస్త్రము, ఖగోళ శాస్త్రల్లో  దిగ్గజ పండితులు అయ్యారు. కాశీ రాజు వీరసేనుడు మరియు రెండవ సూర్యవర్మ మహరాజు ఉజ్జయిని రాజు కేశవవర్మ కాశీ రాకుమారి సుశీలవివాహం అంగరంగ వైభవంగా జరిపించారు

7 వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో ఉజ్జయిని రాజు కేశవవర్మ కాశీ రాకుమారి సుశీలను వివాహమాడి ఆమెని మహారాణీ చేసి అవంతిక సామ్రాజ్యాన్ని ఉజ్జయిని నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించాడు.

మహరాజు కేశవవర్మ సంతానముకోసం, మహాకాళేశ్వరని ఆరాధించగా. మహారాణీ సుశీల గద మహాకాళిను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించారు. అసదాశివ పార్వతీదేవిల  ఆశీర్వాద అనుగ్రహంతో వారికి నల్గురు ఉత్తములైన పుత్రులు జన్మించారు. వారు…..

భర్యృహరి భ్రహ్మ అంశంతో ప్రథమ పుత్రుడుగా జన్మించిన సంస్కృత మహాకవి సుభాషిత రత్నావళికర్త, సంస్కృత వ్యాకరణాన్ని,వాక్యప్రదీప, రాహత, కారిక గ్రంథకర్త.

రెండొవ పుత్రుడుగా విష్ణు అంశంతో జన్మించిన విక్రమాదిత్య, అతిలోక సాహవంతుడు ధర్మాత్ముడు మహాకాళీభక్తుడు అయోధ్యాలయ పునరుద్ధారకుడు శకకర్త,

మూడవ పుత్రుడుగా భట్టి జగన్మాత అంశంతో జన్మించిన పండితుడు మహా వివేకవంతుడు కాళీ అనుగ్రహ పాత్రుడు.

నాల్గవ పుత్రుడుగా వరరుచి కాత్యాయనుడు ఇంద్ర అంశంతో జన్మించిన సంస్కృత వ్యాకరణకర్త దివ్య శివమహిన్మా: స్తుతికర్త

భర్తృహరి శతక సాహిత్యం  చదవండి.…చదివించండి .... శివకిషెన్ జీ, గ్రంథకర్త