File:Vyakarna Karthalu.PNG

వ్యాకరణ కర్తలు
వ్యాకరణం అంటే వ్యాకృతి ఉన్నది. ఒక భాష శబ్దస్వరూప స్వభావాలను  వివరించేది, ఒక భాషలోని నియమ నిబంధనలను, సాధురూపాలను విశ్లేషించేది వ్యాకరణం. గ్రాంథిక భాషకి లేదా కావ్యభాషకి సంబంధించింది వ్యాకరణం. కావ్యప్రయోగాల ఆధారంగా వ్యాకరణం వెలువడుతుంది కాబట్టి ''ప్రయోగ మూలం వ్యాకరణం" అంటారు.

సింధూనది ఒడ్డున వున్న ‘శలాతుర’ పాణిని యొక్క జన్మస్థలం. పాణిని అనునది ఆయన గోత్రం పేరు. ఈయన తండ్రి పేరు పణని. పణనియే వాడుకలో పాణిని అయ్యాడని ప్రతీతి. కాని వాస్తవానికి ఆయనకు తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు అహికుడు. పాణినికి శాలాతురీయుడు, శాలంకి, దాక్షీపుత్రుడు అని కూడా పేర్లు కలవు.

పాణిని సంస్కృత భాషకు ‘అష్ట్ధ్యాయి’ అనే వ్యాకరణం రాశాడు. ఇందులో ఎనిమిది అధ్యాయాలున్నాయి. కావున అష్ట్ధ్యాయి అని పేరుగాంచింది. ప్రపంచం లోనే ఆద్వితీయ వ్యాకరణంగా గుర్తింపు పొందింది.

అష్ట్ధ్యాయి లో దాదాపు నాలుగు వేల (4,000) సూత్రములు ఉన్నాయి. ఇందు పవిత్రముగా నెన్నబడు వైదిక భాష నొక హస్తమున సంస్కరించుచు వేరొక హస్తమున లౌకిక భాషను సంస్కరించు చున్నది. ఇందులో 600 వందల చిల్లర సూత్రములు వైదిక సంబందితమైనవి. ఈ మహా శాస్త్రమున కంతకును మహేశ్వర సూత్రములు అగు తొలి 14 సూత్రములు మూలభూతములగుచున్నవి.

ఎంతో ఆదరణ పొందింన పాణిని వ్యాకరణాన్ని రాజులు, మహారాజులు ఎంతోమంది మెచ్చుకుని ఆదరించి గౌరవించారు. ఆ కాలంలో కొందరు రాజులు అష్ట్ధ్యాయినిని కంఠస్తం చేసిన వారికి వేయి దీనారాలు కూడా బహూకరించి గౌరవించారు. ఇది ఎంతోమందికి ప్రోత్సాహాన్ని ఇచ్చి అష్ట్ధ్యాయిని ఒక ఆదర్శ గ్రంథంగా పరిగణించబడింది. ఇది అత్యంత జనాదరణ పొంది అనేకమంది పండితులచే కీర్తించబడింది. ఎంతోమంది పాణినికి శిష్యులై ప్రసిద్ధిగాంచారు.

భర్తృహరి వలన సంస్కరింపబడిన భాష కావున ఆర్య భాష సంస్కృత భాషగా వాడుకలోకి వచ్చింది. భర్తృహరి ఏర్పరిచిన నియమాలతో సంస్కరింపబడిన భాషను లౌకిక వాఙ్మయముగా పరిగణించారు. శిక్ష, వ్యాకరణము, ఛందస్సు అనునది మూడు భాషలలోని ముఖ్య భాగాలు.

భర్తృహరి తన"వాక్యప్రదీయం"లో పాఠకుల యోగ్యతాయోగ్యతలను ఎంతో చక్కగా వివరించాడు. ఆయన సూచనల్లో అతి ముఖ్యమైనవి ఏవనగా సంగీతం చదవద్దు చక్కగా పాడాలి అని ఉద్బోధించాడు. తర్వాత వేదాన్ని వినాలి కాని రాసుకుని చదవగూడదు. ముఖ్యంగా వేదాన్ని కీచుగొంతుతో బొంగురు గొంతుతో అసలే చదవగూడదని హితోపదేశం చేసాడు. అలా చేసినవారు అయోగ్యులవుతారని పాఠకుల యోగ్యతను ఎంతో చక్కగా తెలియజేసాడు. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన భర్తృహరి చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. అందువలనే భర్తృహరి ఆనాటికీ ఈనాటికీ భారతీయులందరికీ ఆరాధ్యుడై అలరారుతున్నాడు.

వరరుచి కాత్యాయనుడు సంస్కృత వ్యాకరణాన్ని రచించిన భర్తృహరి అనుంగ సోదరుడు. సంస్కృత వ్యాకరణ మరియు గణిత శాస్త్రవేత్త పండితుడు. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన పాణిని ముఖ్య శిష్యుడు.

వరరుచి కాత్యాయనుడు భర్తృహరి రచించిన "వాక్యప్రదీయం" ఎంతో శ్రద్ధతో చక్కగా అవగతం చేసుకుని అనంతమైన పరిశ్రమతో పాణిని సూత్రరూపంలో గ్రంథస్తం చేసాడు. పాణినిలో సుమారు 400 సూత్రాలతో సూత్ర విధానాన్ని నిర్వచించి విశదం చేసాడు… ‘అల్పాక్షరం-అసందిగ్ధం! సారవత్ విశ్వతోముఖం అస్త్భో మన వద్యంచ సూత్రం సూత్ర విదోవిదుః’ అని ముందుగా అక్షరాలను వివరించాడు. వాటి స్థానాలను కూడా చక్కగా తెలియజేసాడు. పాణిని సంస్కృతంలో రాసిన ''అష్టాధ్యాయి" వ్యాకరణమే మూలంగా వాటి ఉచ్ఛారణకు కావాల్సిన ప్రత్యేక నియమాలను ఏర్పరిచి సంధులు మొదలైన వాటిని వివరించాడు..

 తన నాటి భాషను శోధించి శుద్ధముగ సంస్కరించి సంస్కృతంలో భర్తృహరి రచించిన "సుభాషితాలు" పాణినిలో అనువదించాడు. భర్తృహరి శతక సాహిత్యం  చదవండి.…చదివించండి .... శివకిషెన్ జీ, గ్రంథకర్త