File:Bharthruhari Neeti Satakamu.PNG

భర్తృహరి నీతి శతకం
భర్తృహరి సుభాషిత గ్రంధంలో భర్తృహరి రచించిన నీతి శతకం, శ్రుంగార శతకం, వైరాగ్య శతకం పద్యాలు చాలా ప్రసిద్దికెక్కాయి. మనసును హత్తుకొనే ఉదాహరణలతో నీతిని బోధించటం ఇందులోని ప్రత్యేకత.

భర్తృహరి సుభాషితాల లో మొదటిది నీతి శతకం. ఇందులో  మూర్ఖపద్ధతి, విద్వత్పద్ధతి,  మానశౌర్య పద్ధతి, అర్థ పద్ధతి, దుర్జన పద్ధతి, సుజన పద్ధతి, పరోపకార పద్ధతి, ధైర్య పద్ధతి,  దైవ పద్ధతి మరియు కర్మ పద్ధతి ల గురించి చాలా అద్భుతంగా విసదీకరించాడు యోగీశ్వరుడు భర్తృహరి.

భర్తృహరి చాటిన సిద్ధాంతములు- వేదములందును వేదాంత సిద్ధాంతములందును ధర్మపరులకు విశ్వాస మత్యవసరము. పరబ్రహ్మమందు లయించుటయే యానందమునకు పరమావధి. తత్సిద్ధికై ఆశా త్యాగము, వైరాగ్యానుభవము, కర్మోస్మూలనమును సాధనములు. ఇవియు ముఖ్య వేదాంత సిద్ధాంతములు. కనుక భర్తృహరి వేదాంత మతామలంబకుడనుట విస్పష్టము. అచ్చటచ్చట యోగమును, దశావతారములను, గంగను, హిమాలయములను బ్రశంసించి యుండుట జూడ మానవులు తమ దైనందిన చర్యలలో నెట్టి దృష్టితో వ్యవహరింపవలెనని కవి యుద్దేశించెనో తెలియును.

పురుషుడీ లోకమున వాంఛింపదగిన వానిలో నతి ముఖ్యమైనది ఆత్మ గౌరవము. ఎన్నెన్ని సంకటములు పైకొన్నను ఆత్మ గౌరవమునకును స్వాతంత్ర్యమునకును లోటు పాటు కలుగనీయరాదని యెంతో మృదుల మగు భాషలో నెన్నో పట్టుల కవి వివరించెను. మానవ దృష్టి లక్షింప దగిన రెండవగుణము పట్టుదల. దృఢపవృత్తి, అభినివేశమును, వ్యవసాయమును కొరత పడిన నేకార్యమును సిద్ధింపదు. ధీరులు తాము పూనిన కార్యము సిద్ధినందు వరకు వదలరని రూఢిగా పలిగెను. కవి మనకు ఉద్బోధింపనెంచిన మూడవ నీతి ధర్మానుష్ఠానము. సాంఘిక సేవ, పరోపకాది మహిమలు వర్ణించు శ్లోకము అతి సుందరములు. భావగంభీరములై యున్నవి. భర్తృహరి రచనలు ధైర్యమునందు సచ్ఛీలమునందు వాస్తవాభినివేశమును పురికొల్పును. సద్గుణము లన్నింటిలో సచ్చీలము ఉత్తమోత్తమ స్థానమధిష్టించు ననుట కవి మతము. తన్మూలమున సాధింపదగిన శ్రేయములను  పలురీతుల వివరించియున్నాడు కవి.

ఈ శతక సాహిత్యం ఆదరణ భరితం అని నా ఆశంస…. చదవండి …ఆనందించండి. ఆస్వాదించండి. ..…..శివకిషెన్ జీ, సరళీకృత రచయిత