File:Bharthruhari Srungara Satakamu.PNG

భర్తృహరి శృంగార శతకం
భర్తృహరి సుభాషితాల లో రెండవది శృంగార శతకం. సృష్టికి మూలం శృంగారం! నవరసాల్లో శృంగారానిదే అగ్రస్థానం. సృష్టికి మూలం శృంగారమే. శృంగారం లేనిదే సృష్టిలేదు.... యవ్వనం చిగురించిన నాటి నుంచి ప్రతి మనిషిలో కామోద్రేకం కలగటం సహజం.. ఇలా వాంఛలు రేగటంలో స్త్రీ, పురుషులన్న తేడా వుండదు. యుక్త వయసు రాగానే స్త్రీ పురుషులు ఇరువురిలోనూ వాంఛలు రేగటమనేది ఒక సహజ క్రీయగా జరుగుతుంటుంది. అందుకే వాత్సాయనుడు శృంగారం మీద ఓ పెద్ద గ్రంథం రచించి స్త్రీ, పురుషులు శృంగారంలో ఎలా సుఖించాలో ప్రభోదించాడు. ఒక నాడు శృంగార క్రీయను బూతు గా చూసే వారు కాదు, శృంగారాన్ని ఓ పవిత్ర కార్యంగా గౌరవించేవారు. స్త్రీ పురుషు శృంగార రాసకేళి విలాసాల్ని అద్భుత శిల్పాలుగా మలిచి వివిధ రకాల దేవాలయాల మీదకూడా నెలకొల్పారు.

ఒకప్పటి కవులు శృంగారమే ప్రధానంగా కావ్యాలు రాసేవారు. శృంగార శాకుంతలం, శృంగార నైషధం అంటూ గ్రంథనామాల్లో సైతం హుషారును జోడించేవారు. అటువంటి కావ్యాలను అంకితం పుచ్చుకోవాలని అప్పటి ప్రభువులూ ముచ్చటపడేవారు. ప్రజలూ ఆసక్తిగా చదివేవారు. శృంగార వర్ణనలు లేని కావ్యాలు ఉప్పులేని పప్పులా చప్పగా ఉంటాయని నిరసించటమూ జరిగేది. దైనందిన జీవితంలో వరసైనవాళ్ళ సరససల్లాపాల్లో శృంగారం తొణికిసలాడుతూనే ఉంటుంది. అసభ్యతకు తావులేని శృంగారమే ఆస్వాదయోగ్యమైనప్పటికీ వర్ణనల్లో శృంగారం శ్రుతిమించటం మామూలే. మకరధ్వజుని కొంప నొక చెంప కనిపింప చీరకట్టినదయా చిగురుబోడి వంటి పద్యాలు ఆ కోవలోకే వస్తాయి!

కాలం మారి మనిషి జీవన విధానంలో ఆలోచనా విధానంలో మార్పులు వచ్చి శృంగారాన్ని బూతుగా చూస్తున్నారు. అధునిక జీవన వేగంలో కొందరయితే శృంగారాన్ని పూర్తిగా మర్చిపోతున్నారు కూడా! నేటి యువతలో పెళ్ళి అయ్యాక భార్యతో ఎలా సంసారం చెయ్యాలో తెలియనివాళ్ళు 5% మంది వున్నారని సర్వేలు చెబుతున్నాయి. అందుకే భార్యాభర్తల మధ్య సాంగత్యం కుదరక విడాకులు తీసుకోవడం ఎక్కువవుతోంది. శృంగారమంటేనే బూతు అని అనుకోనక్కరలేదు. నేడు డాక్టర్లు మీరు ఎంత వయసు వారైన, మీ ధర్మపత్ని సహకరించినంతకాలం శృంగారంలో పాల్టొంటే ఇద్దరి ఆరోగ్యాలకు మంచిది అంటున్నారు.

ఏనుగు లక్ష్మణకవి  అనువదించిన పద్యాలు, టీకా, భావములు ఉన్నవి ఉన్నట్టుగా అందరికీ అందించుదాము అనే ప్రయత్నంలో భాగంగా. .సన్నివేశాలు చిత్రాభరితం చేసి ఇందు పొందుపరుస్తున్నాను. . ఈ శతక సాహిత్యం ఆదరణ భరితం అని నా ఆశంస…. చదవండి …ఆనందించండి. ఆస్వాదించండి. ..…..శివకిషెన్ జీ, సరళీకృత రచయిత