File:Vontimitta Ramalayam.PNG

పోతన మహాప్రస్థానం
ఒంటిమిట్టలో నేడు కోదండరామస్వామి ఆలయం అని పిలువబడే ఆలయాన్ని కీ. శ 7 లేదా 8వ శతాబ్దాలలో తెలుగు చోళులు నిర్మించారు. తొలుత ఇది రఘునాథస్వామి ఆలయంగా పిలువబడిం దని ఇచ్చటి శాసనాధారాలు తెలుపుతున్నాయి. ప్రస్తుత కాలంలో ఒకే రాతి పలకపై చెక్కిన సీతారామలక్ష్మణ విగ్రహా లున్నాయి. పూర్వం ఈ రాతి పలక సమీపంలోని ఒక గుహలో లభించిన వని స్థానికులు చెపుతారు బమ్మెఱ పోతన వీనిని రాచకొండ నుండి అనేక ప్రయాసల కోర్చి తెచ్చి, తొలుత ఒక గుహలో ఉంచి, ఆ తర్వాత ఆలయంలో ప్రతిష్టింపజేసి తెలుగు భాగవత గ్రంథాన్ని శ్రీ కోదండరామస్వామికి అంకితమి చ్చాడు. పోతన ఔన్నత్యాన్ని గురించిన తుళువ వంశానికి చెందిన విజయనగర చక్రవర్తులు, వారి సామంతులైన మట్ల వంశస్థులు ఒంటిమిట్ట ఆలయాన్ని సర్వతోముఖంగా అభివృద్ధి చేశారు.

పోతన బమ్మెరలో జన్మించి, రాచకొండలో అమాత్యుడుగా సుఖజీవితం గడపిన ఈ మహాకవి ఎవరివద్ద నుండి దానాలు స్వీకరించకుండా నిరాడంబర నిజాయితీ గా జీవించి తుదకు శ్రీ రామవైక్యంమైన పవిత్ర స్థలం ఇది. ఈ ఆలయ సమీపంలో గల ఒక చిన్న గుట్ట పై పోతన విగ్రహం ఉంది. ఆలయంలో స్వామివారికి పోతన పేర తాంబూలం సమర్పించే ఆచారం ఇప్పటికీ ఉంది. ఆలయానికి 1-1/2 కి.మీ. ల దూరంలో "బమ్మెఱ గడ్డ" అనే చిన్న గ్రామం ఉంది. ఆ గ్రామంలో కల చెరువు క్రింద "పోతన మడి" ఉంది. ఇవన్నీ పోతన ఇచ్చట స్థిరప పడి నిర్యాణం పొందాడు అనడానికి తిరుగులేని సాక్ష్యాధారాలు.

పోతన భాగవత.వైభవం....చదవండి.....చదివించండి.... శివకిషెన్ జీ, గ్రంథకర్త